Cách chơi chứng khoán cho người mới bắt đầu [2026]

Bạn đang tìm hiểu cách chơi chứng khoán nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu giữa hàng loạt chỉ số VN-Index, VN30 hay các chiến lược chủ động và bị động? 

Mọi nhà đầu tư thành công đều từng là F0, và bí quyết nằm ở việc trang bị kiến thức vững chắc ngay từ đầu. Hãy cùng Chứng khoán DSC khám phá hướng dẫn chi tiết về chứng khoán cho người mới bắt đầu, từ các bước mở tài khoản đến kỹ năng quản trị rủi ro, giúp bạn xây dựng danh mục đầu tư an toàn và hiệu quả nhất.

Đầu tư chứng khoán ("chơi" chứng khoán) là gì?

Đầu tư chứng khoán hay chơi chứng khoán là việc mua và sở hữu một hoặc nhiều loại chứng khoán, chẳng hạn như cổ phiếu, trái phiếu, quỹ đầu tư, và nhiều loại tài sản khác được tniêm yết trên thị trường chứng khoán.

Theo HOSE, tổng giá trị vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam tính đến tháng 2/2025 đạt khoảng 220 tỷ USD, tương đương 52% GDP quốc gia (CEIC Data, 02/2025).

Nhà đầu tư chứng khoán có thể thu lợi nhuận qua 3 nguồn chính:

• Chênh lệch giá: Lợi nhuận từ việc mua thấp, bán cao.
• Cổ tức: Phần chia lợi nhuận từ kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
• Trái tức: Lãi suất định kỳ từ việc đầu tư vào trái phiếu.

Các cách chơi chứng khoán phổ biến hiện nay

Để tham gia thị trường tài chính hiệu quả, việc lựa chọn chiến lược phù hợp là rất quan trọng. Hiện nay, có hai hình thức đầu tư chứng khoán phổ biến nhất là đầu tư chủ động và đầu tư bị động. Mỗi phương thức đều có những ưu điểm và yêu cầu riêng biệt.

Đầu tư chứng khoán chủ động

Đầu tư chủ động là hình thức nhà đầu tư trực tiếp tham gia vào quá trình phân tích, theo dõi và thực hiện các giao dịch mua bán cổ phiếu trên thị trường.

• Đặc điểm: Nhà đầu tư tự quyết định danh mục, thời điểm giải ngân và chốt lời.
• Yêu cầu: Đòi hỏi nền tảng kiến thức tài chính vững chắc, kỹ năng phân tích kỹ thuật/cơ bản và kinh nghiệm thực chiến để đối phó với biến động thị trường.
• Đối tượng: Phù hợp với những nhà đầu tư chuyên nghiệp, có nhiều thời gian bám sát bảng điện và mong muốn đạt tỷ suất lợi nhuận vượt trội so với thị trường chung.

Đầu tư chứng khoán bị động

Ngược lại với cách làm trên, đầu tư bị động là hình thức tối ưu cho những người muốn tìm kiếm lợi nhuận dài hạn mà không cần dành quá nhiều thời gian quản lý danh mục.

• Đặc điểm: Nhà đầu tư thường không trực tiếp giao dịch từng mã cổ phiếu cụ thể. Thay vào đó, họ ủy thác nguồn vốn cho các cá nhân chuyên gia hoặc tổ chức tài chính (như quỹ mở, quỹ ETF).
• Ưu điểm: Giảm thiểu rủi ro tâm lý, không yêu cầu kiến thức chuyên sâu và tiết kiệm thời gian.
• Đối tượng: Là lựa chọn lý tưởng cho người mới bắt đầu (F0), những người bận rộn hoặc nhà đầu tư ưu tiên sự an toàn và tăng trưởng ổn định.

Lợi ích khi đầu tư chứng khoán

Đầu tư chứng khoán không chỉ là một kênh tích sản mà còn là công cụ giúp gia tăng tài sản bền vững. Dưới đây là những lợi ích nổi bật nhất:

Tiềm năng sinh lời đột phá trong dài hạn

So với các kênh đầu tư truyền thống, cổ phiếu mang lại tỷ suất lợi nhuận vượt trội. Tại thị trường Việt Nam giai đoạn 10 năm (09/2013 - 09/2023), các cổ phiếu đầu ngành có mức tăng trưởng kèm cổ tức cực kỳ ấn tượng:

• Cổ phiếu Hòa Phát: Tăng trưởng 1112%, bình quân đạt 112,2%/năm
• Cổ phiếu FPT: Tăng trưởng 1248%, bình quân đạt 124,8%/năm
• Cổ phiếu Ngân hàng Vietcombank: Tăng trưởng 776%, bình quân đạt 77,6%/năm

>> Xem thêm: Cách chơi chứng khoán Vietcombank

Tạo nguồn thu nhập thụ động từ cổ tức

Khi doanh nghiệp kinh doanh có lãi, nhà đầu tư sẽ được chia cổ tức bằng tiền mặt hoặc cổ phiếu. Đây là nguồn thu nhập thụ động ổn định và đều đặn mà không cần phải theo dõi bảng điện hàng ngày.

Tính thanh khoản cao và dễ dàng tiếp cận

Chứng khoán là thị trường có tính thanh khoản cực tốt. Bạn có thể mua hoặc bán cổ phiếu nhanh chóng chỉ với vài thao tác trên ứng dụng di động. Ngoài ra, bạn không cần số vốn quá lớn để bắt đầu đầu tư vào các tập đoàn hàng đầu.

Đa dạng hóa danh mục, giảm thiểu rủi ro

Thị trường chứng khoán cho phép bạn phân bổ vốn vào nhiều ngành nghề khác nhau (Ngân hàng, Bất động sản, Công nghệ, Thép...). Việc đa dạng hóa này giúp bảo vệ nguồn vốn, giảm thiểu rủi ro khi một ngành cụ thể gặp biến động.

Quyền sở hữu và biểu quyết trong doanh nghiệp

Trở thành cổ đông đồng nghĩa với việc bạn là chủ sở hữu một phần doanh nghiệp. Bạn có quyền tham gia biểu quyết, đóng góp ý kiến vào các quyết định quan trọng của công ty trong các kỳ Đại hội đồng cổ đông.

Hướng dẫn cách chơi chứng khoán cho người mới bắt đầu

Bước 1: Mở tài khoản chứng khoán

Để chơi chứng khoán, bạn cần có một tài khoản chứng khoán. Tài khoản chứng khoán là nơi lưu giữ tiền và cổ phiếu của bạn.

Để mở tài khoản chứng khoán, bạn cần có:

• Chứng minh nhân dân/ Căn cước công dân
• Tài khoản ngân hàng (để nạp và rút tiền)

Công ty Cổ phần Chứng khoán DSC cung cấp dịch vụ mở tài khoản chứng khoán miễn phí. Bạn có thể mở tài khoản và xác thực tài khoản online trên điện thoại hoặc máy tính một cách nhanh chóng và thuận tiện.

Tất cả các thao tác mở tài khoản và xác thực tài khoản online chỉ trong khoảng thời gian 10 phút. Bạn có thể tham khảo bài viết của DSC về cách mở tài khoản chứng khoán chi tiết nếu gặp khó khăn tại bước này.

Bước 2: Nộp tiền vào tài khoản chứng khoán

Để mua cổ phiếu, bạn cần có tiền trong tài khoản chứng khoán. Tài khoản chứng khoán DSC cho phép bạn nộp rút tiền 24/7 dễ dàng từ tất cả các ngân hàng. Đối với người mới bắt đầu, chúng tôi khuyến khích bạn tham gia đầu tư với số tiền nhỏ trước và tăng dần vốn sau khi đã làm quen và tích lũy các kinh nghiệm đầu tư.

>> Tham khảo thêm: Cách mua cổ phiếu

Dưới đây là giá và số tiền cần nộp để mua 100 cổ phiếu của các doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam tại thời điểm Tháng 12/2025:

• Cổ phiếu Hòa Phát, mã HPG có giá khoảng 35,000 đ/1 cổ phiếu. Để mua 100 cổ phiếu HPG, bạn cần số tiền 2,500,000 đ.
• Cổ phiếu FPT, mã FPT có giá khoảng 95,000 đ/1 cổ phiếu. Để mua 100 cổ phiếu FPT, bạn cần số tiền khoảng 9,500,000 đ.

Bước 3: Lựa chọn cổ phiếu

Chọn cổ phiếu để đầu tư là một trong những bước quan trọng nhất khi đầu tư chứng khoán. Để chọn được cổ phiếu tốt, chúng tôi gợi ý một số yếu tố cần đánh giá sau:

• Tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp
• Tình hình tài chính của doanh nghiệp
• Các yếu tố vĩ mô ảnh hưởng đến doanh nghiệp

Phương pháp phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật có thể hỗ trợ bạn trong quá trình chọn cổ phiếu tốt để đầu tư. Mời bạn đọc tiếp nội dung bên dưới để hiểu tổng quan về các chiến lược đầu tư chứng khoán phổ biến, mang lại hiệu quả cao.

Bước 4: Đặt lệnh mua cổ phiếu

Thị trường chứng khoán rất sôi động, hoạt động mua bán cổ phiếu diễn ra liên tục theo từng phút hoặc giây. Đối với các cổ phiếu của các doanh nghiệp hàng đầu, số lượng cổ phiếu được trao đổi lên đến hàng chục triệu cổ phiếu trong một phiên giao dịch.

Khi bạn đã nộp tiền vào tài khoản chứng khoán và xác định bạn sẽ mua cổ phiếu nào thì đã đến lúc đặt lệnh mua cổ phiếu. Bạn có thể dễ dàng đầu tư chứng khoán trên điện thoại thông minh hoặc trên máy tính cá nhân.

Việc đặt lệnh mua cổ phiếu khá đơn giản nhưng có thể sẽ gây một chút khó khăn cho người mới bắt đầu. Tuy nhiên, đội ngũ hỗ trợ của DSC sẽ hướng dẫn bạn chi tiết cách đặt lệnh mua cổ phiếu sau khi bạn mở tài khoản chứng khoán thành công hoặc bất cứ khi nào bạn cần hỗ trợ.

Bước 5. Theo dõi và quản lý danh mục đầu tư

Sau khi đã mua cổ phiếu thành công, bạn cần theo dõi và quản lý danh mục cổ phiếu của mình. Kiểm tra, đánh giá cổ phiếu để quyết định thời điểm nên mua hoặc nên bán cổ phiếu.

Bước 6: Rút tiền

Sau khi bán cổ phiếu, tiền thu được từ bán cổ phiếu sẽ về tài khoản chứng khoán của bạn. Bạn có thể lựa chọn mua cổ phiếu khác hoặc rút tiền về tài khoản ngân hàng.

Các kiến thức đầu tư chứng khoán quan trọng

Đầu tư chứng khoán có những rủi ro gì?

Đầu tư chứng khoán là một hoạt động có rủi ro. Muốn thành công, bạn cần hiểu rõ về các loại rủi ro trong đầu tư chứng khoán. Có 4 loại rủi ro tiềm ẩn cho nhà đầu tư bao gồm:

• Rủi ro thị trường: Đây là rủi ro biến động của thị trường chứng khoán. Tại một số thời điểm, các tin tức xấu trên thị trường có thể tác động tiêu cực đến giá cổ phiếu của các doanh nghiệp tốt.
• Rủi ro doanh nghiệp: Đây là rủi ro về hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp diễn biến không như kỳ vọng. Điều này có thể làm giảm giá cổ phiếu, khiến bạn bị thua lỗ.
• Rủi ro thanh khoản: Rủi ro này liên quan đến việc bạn không thể bán cổ phiếu với giá bạn mong muốn.
• Rủi ro đòn bẩy tài chính: Đây là rủi ro khi bạn sử dụng đòn bẩy tài chính quá cao (margin) để mua cổ phiếu. Nếu giá cổ phiếu giảm, bạn có thể bị thua lỗ lớn.

Các quy định cần nắm vững khi đầu tư chứng khoán

Khi đầu tư chứng khoán, bạn cần hiểu rõ các quy định giao dịch để quá trình đầu tư thuận lợi. Các quy định này bao gồm:

• Các loại lệnh giao dịch chứng khoán: Hai lệnh phổ biến khi giao dịch chứng khoán là Lệnh thị trường và Lệnh giới hạn. Lệnh thị trường là lệnh yêu cầu mua hoặc bán cổ phiếu ngay lập tức với giá thị trường hiện tại. Lệnh giới hạn là lệnh yêu cầu mua hoặc bán cổ phiếu với một mức giá xác định hoặc tốt hơn.
• Phương thức khớp lệnh: Có 2 phương thức khớp lệnh là Khớp lệnh định kỳ và khớp lệnh liên tục. Trong phiên khớp lệnh liên tục, các lệnh mua bán được thực hiện ngay khi có sự phù hợp giữa giá mua và giá bán. Trong phiên khớp lệnh định kỳ, các lệnh được gom lại và được khớp tại một số thời điểm thời gian cố định như 9:15 (Khớp lệnh định kỳ mở cửa) và 14:45 (khớp lệnh định kỳ đóng cửa).
• Biên độ dao động giá cổ phiếu: Đây là mức biến động tối đa của giá cổ phiếu trong một phiên giao dịch. Biên độ dao động giá áp dụng khác nhau đối với từng sàn giao dịch. Đối với sàn HOSE, biên độ là +/- 7%; sàn HNX là +/-10% và sàn UPCOM là +/-15%.
• Thời gian giao dịch chứng khoán: Giờ giao dịch chứng khoán thường từ 9:00 đến 15:00 (Thứ 2 - Thứ 6). Nghỉ giữa phiên giao dịch từ 11:30 đến 13:00.

Các chỉ số chứng khoán Việt Nam

Các chỉ số chứng khoán quan trọng trên thị trường chứng khoán Việt Nam bao gồm:

• Chỉ số VN-Index: Là chỉ số đại diện cho tất cả cổ phiếu niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE). Vnindex được tính toán dựa trên giá và khối lượng giao dịch của 300 cổ phiếu có thanh khoản cao nhất. Chỉ số này Phản ánh mức độ biến động chung của thị trường chứng khoán Việt Nam.
• Chỉ số VN30: Là chỉ số đại diện cho 30 cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất và thanh khoản cao nhất niêm yết trên HOSE. Chỉ số phản ánh biến động của nhóm cổ phiếu lớn và có ảnh hưởng lớn nhất đến thị trường.
• Chỉ số HNX-Index: Là chỉ số đại diện cho tất cả cổ phiếu niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX). Được tính toán dựa trên giá và khối lượng giao dịch của hơn 300 cổ phiếu có thanh khoản cao nhất.
• Chỉ số HNX30: Là chỉ số đại diện cho 30 cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất và thanh khoản cao nhất niêm yết trên HNX. Phản ánh biến động của nhóm cổ phiếu lớn và có ảnh hưởng lớn nhất đến sàn HNX.
• Chỉ số UPCOM-Index: Là chỉ số đại diện cho toàn bộ cổ phiếu được giao dịch trên UpCOM (Sàn giao dịch chứng khoán không niêm yết). Phản ánh mức độ biến động chung của thị trường UpCOM.

Ngoài ra, còn có một số chỉ số khác trên thị trường chứng khoán Việt Nam như:

• VNMidcap: Chỉ số đại diện cho nhóm cổ phiếu có vốn hóa trung bình niêm yết trên HOSE.
• VNSmallcap: Chỉ số đại diện cho nhóm cổ phiếu có vốn hóa nhỏ niêm yết trên HOSE.
• VNAllShare: Chỉ số đại diện cho tất cả cổ phiếu niêm yết và giao dịch trên cả HOSE và HNX.

Các kỹ năng quan trọng trong đầu tư chứng khoán

Để đầu tư chứng khoán an toàn và hiệu quả, bạn cần tham khảo một số kỹ năng đầu tư quan trọng dưới đây. Những kỹ năng này sẽ giúp bạn giảm tỷ lệ thua lỗ và tăng khả năng sinh lời nếu bạn thực hiện tốt:

• Đầu tư có kiến thức: Trước khi tham gia đầu tư, bạn cần trang bị những kiến thức cơ bản về chứng khoán.
• Quản lý rủi ro: Đây là nguyên tắc quan trọng nhất trong đầu tư chứng khoán. Bạn cần trang bị cho mình những kỹ năng quản lý rủi ro để tránh bị thiệt hại nặng khi thị trường diễn biến xấu. Hai kỹ năng quản trị rủi ro quan trọng là đa dạng hóa danh mục đầu tư và kỹ năng cắt lỗ.
• Kiểm soát tâm lý: Đầu tư chứng khoán là một đấu trường tâm lý, bạn cần biết cách kiểm soát các diễn biến tâm lý của mình để ra các quyết định đầu tư khôn ngoan.

Các chiến lược đầu tư chứng khoán

Có nhiều chiến lược đầu tư chứng khoán khác nhau, phù hợp với khẩu vị rủi ro và mục đích đầu tư của nhà đầu tư. Dưới đây là các chiến lược đầu tư phổ biến và mang lại hiệu quả cao mà rất nhiều nhà đầu tư đang áp dụng.

• Chiến lược đầu tư dài hạn: Đây là chiến lược mua và nắm giữ trong thời gian dài các cổ phiếu của các doanh nghiệp có nền tảng vững chắc và có tiềm năng phát triển trong dài hạn.
• Chiến lược đầu tư ngắn hạn: Đây là chiến lược đầu tư vào các cổ phiếu có tính thanh khoản cao và tiềm năng tăng giá cao trong ngắn hạn.
• Chiến lược đầu tư giá trị: Đây là chiến lược đầu tư vào các cổ phiếu đang được mua bán với giá thấp hơn giá trị thực của doanh nghiệp.
• Chiến lược đầu tư tăng trưởng: Đây là chiến lược đầu tư vào cổ phiếu của các doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng cao.

Lời khuyên đầu tư chứng khoán cho người mới bắt đầu

• Hãy bắt đầu với số vốn nhỏ: Bạn không nên đầu tư tất cả tiền của mình vào chứng khoán. Hãy đầu tư chứng khoán với vốn nhỏ để tích lũy kinh nghiệm và giới hạn thiệt hại ở mức thấp.
• Tự nghiên cứu: Cố gắng đừng nghe theo lời khuyên của người khác vì mỗi người có một tình trạng tài chính và khẩu vị rủi ro khác nhau. Hãy tự nghiên cứu và đưa ra các quyết định đầu tư của riêng mình.
• Học hỏi và rèn luyện: Đầu tư chứng khoán là một quá trình học hỏi và rèn luyện lâu dài để có thể kiếm lợi nhuận bền vững. Liên tục học hỏi và đúc rút kinh nghiệm sau mỗi lần giao dịch giúp bạn tiến gần hơn tới mục tiêu của mình.

Kết luận

Trên đây là toàn bộ những thông tin cơ bản về cách chơi chứng khoán cho người mới bắt đầu cần nắm vững. Hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn có được những kiến thức và kỹ năng cần thiết để tham gia đầu tư chứng khoán an toàn và hiệu quả.

Nếu bạn đang quan tâm đến đầu tư chứng khoán, hãy mở tài khoản chứng khoán DSC ngay hôm nay để bắt đầu hành trình đầu tư của mình. DSC là một trong những công ty chứng khoán hàng đầu Việt Nam, với nền tảng công nghệ hiện đại và đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, sẽ mang đến cho bạn những trải nghiệm đầu tư tốt nhất.