Cung tiền là gì? Tác động của cung tiền tới nền kinh tế

Cung tiền là chỉ báo vĩ mô hàng đầu giúp nhà đầu tư xác định xu hướng dòng tiền lớn trên thị trường tài chính. Việc thấu hiểu cung tiền là gì giúp bạn nhận biết thời điểm Ngân hàng Nhà nước mở rộng hay thu hẹp thanh khoản. Từ đó, nhà đầu tư đưa ra quyết định giải ngân chính xác.

Cùng Chứng khoán DSC tìm hiểu bản chất cung tiền và các cấp độ từ M0 đến M3. Bài viết cũng phân tích tác động trực tiếp của cung tiền đến thị trường chứng khoán Việt Nam.

Cung tiền là gì?

Cung tiền (Money Supply — ký hiệu MS) là tổng lượng phương tiện thanh toán đang lưu hành trong nền kinh tế tại một thời điểm. Cung tiền bao gồm tiền mặt trong lưu thông, tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm và giấy tờ có giá ngắn hạn.

Trong phân tích kinh tế vĩ mô, quy mô cung tiền phản ánh mức độ thanh khoản của hệ thống tài chính. Sự thay đổi cung tiền tác động trực tiếp đến mặt bằng lãi suất, lạm phát và giá trị tài sản đầu tư.

Ai kiểm soát cung tiền?

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) là cơ quan duy nhất chịu trách nhiệm quản lý và điều tiết cung tiền. NHNN thực thi chính sách tiền tệ là gì qua 4 công cụ cốt lõi để điều chỉnh thanh khoản:

• Nghiệp vụ thị trường mở (OMO): NHNN mua hoặc bán giấy tờ có giá với các ngân hàng thương mại. Khi NHNN mua vào giấy tờ có giá, tiền được bơm vào hệ thống làm tăng cung tiền.
• Lãi suất điều hành: NHNN điều chỉnh lãi suất điều hành là gì như lãi suất tái cấp vốn và chiết khấu. Lãi suất giảm làm giảm chi phí vốn, kích thích ngân hàng tăng cho vay.
• Tỷ lệ dự trữ bắt buộc: Đây là tỷ lệ phần trăm tiền gửi các ngân hàng thương mại bắt buộc gửi tại NHNN. Khi NHNN giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc, lượng tiền cho vay của ngân hàng sẽ tăng.
• Nghiệp vụ mua bán ngoại tệ: NHNN mua vào ngoại tệ để tăng dự trữ ngoại hối. Đồng thời, NHNN cung ứng một lượng tiền đồng tương ứng vào lưu thông.

Các công cụ này phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa là gì nhằm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Phân loại các khối cung tiền M0, M1, M2, M3

Cung tiền chia thành nhiều khối tùy thuộc vào tính thanh khoản của tài sản. Càng lên các cấp độ cao hơn, tính thanh khoản của khối tiền đó càng giảm.

Tại Việt Nam, khối tiền M2 là chỉ số được nhà đầu tư theo dõi sát sao nhất. Tốc độ tăng trưởng M2 phản ánh mức độ nới lỏng chính sách và nguồn cung thanh khoản thị trường.

Vai trò của cung tiền đối với nền kinh tế

Biến động cung tiền tạo ra tác động dây chuyền đến mọi hoạt động kinh doanh và đầu tư. Kiểm soát cung tiền hợp lý giúp đảm bảo mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững.

Tác động đến lạm phát

Khi cung tiền tăng trưởng vượt xa tốc độ tăng trưởng hàng hóa thực tế, sức mua đồng tiền giảm xuống. Điều này gây ra áp lực lạm phát trong nền kinh tế.

Nhà đầu tư có thể đọc bài lạm phát là gì để hiểu rõ mối quan hệ giữa lượng tiền lưu thông và chỉ số giá tiêu dùng CPI.

Tác động đến mặt bằng lãi suất

Khi Ngân hàng Nhà nước chủ động bơm tiền vào hệ thống qua OMO hoặc giảm dự trữ bắt buộc, nguồn cung tiền dồi dào. Nguồn cung tiền tăng làm giảm chi phí vay mượn, kéo mặt bằng lãi suất xuống.

Lãi suất giảm thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng sản xuất. Đồng thời, nhà đầu tư tìm kiếm các kênh tài sản có hiệu suất sinh lời cao hơn.

Tác động đến tăng trưởng GDP

Cung tiền mở rộng hợp lý giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn giá rẻ để đầu tư sản xuất. Người tiêu dùng cũng tăng chi tiêu mua sắm nhờ chi phí vay tiêu dùng thấp. Tổng cầu gia tăng thúc đẩy tăng trưởng GDP.

Tác động của cung tiền đến thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam được xem là thước đo sức khỏe của thanh khoản vĩ mô. Diễn biến của chỉ số VN-Index luôn có sự đồng pha với xu hướng tăng trưởng của khối tiền M2.

Cách thức dòng tiền chảy vào chứng khoán

Khi NHNN nới lỏng chính sách tiền tệ và tăng bơm tiền, lãi suất tiết kiệm ngân hàng giảm xuống. Dòng tiền nhàn rỗi từ tiết kiệm bắt đầu dịch chuyển sang chứng khoán để tìm lợi nhuận cao hơn.

Đồng thời, chi phí vốn vay Margin tại các công ty chứng khoán trở nên mềm hơn. Nhà đầu tư gia tăng đòn bẩy tài chính, giúp thanh khoản thị trường bùng nổ mạnh mẽ.

Các nhóm ngành hưởng lợi trực tiếp khi cung tiền mở rộng

• Nhóm Ngân hàng: Cung tiền tăng đi kèm tăng trưởng tín dụng cao giúp các ngân hàng gia tăng thu nhập lãi thuần.
• Nhóm Chứng khoán: Thanh khoản thị trường tăng trực tiếp thúc đẩy doanh thu từ phí giao dịch, cho vay margin và tự doanh.
• Nhóm Bất động sản: Lãi suất vay mua nhà giảm thấp kích thích nhu cầu giao dịch bất động sản thương mại và nhà ở.

Cách nhà đầu tư theo dõi tín hiệu cung tiền để chọn thời điểm đầu tư

Theo dõi động thái cung tiền giúp bạn xác định xu hướng lớn để cơ cấu danh mục hiệu quả.

• Cập nhật báo cáo vĩ mô định kỳ: Bạn nên theo dõi dữ liệu tăng trưởng M2 và tín dụng do NHNN công bố hàng tháng.
• Quan sát động thái OMO hàng ngày: Các phiên bơm ròng qua thị trường mở báo hiệu thanh khoản ngân hàng được hỗ trợ.
• Đồng hành cùng chuyên gia DSC: Đội ngũ Môi giới 1:1 của DSC giúp bạn phân tích dữ liệu vĩ mô phức tạp thành chiến lược giao dịch cụ thể.

Bạn có thể tham khảo nên mở tài khoản chứng khoán ở đâu và thực hiện mở tài khoản chứng khoán online qua eKYC trên App DSC Trading trong 3 phút.

Các câu hỏi thường gặp về cung tiền

• Cung tiền M1, M2, M3 là gì? Cung tiền M1 bao gồm tiền mặt M0 và tiền gửi không kỳ hạn. Cung tiền M2 bao gồm M1 cộng tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn. Cung tiền M3 bao gồm M2 và các chứng chỉ tiền gửi ngắn hạn.
• Khi Ngân hàng Nhà nước giảm cung tiền thì lãi suất và cổ phiếu sẽ như thế nào? Khi NHNN thắt chặt cung tiền, thanh khoản hệ thống khan hiếm làm mặt bằng lãi suất tăng. Chi phí vốn tăng khiến dòng tiền rút bớt khỏi chứng khoán, gây áp lực điều chỉnh lên chỉ số VN-Index.
• Làm cách nào để tính cung tiền trong nền kinh tế? Tổng cung tiền được tính bằng tổng giá trị tiền mặt lưu hành cộng toàn bộ tiền gửi tại hệ thống ngân hàng. Ngân hàng Nhà nước thu thập dữ liệu cân đối tiền tệ để thống kê số liệu M2 định kỳ.

Kết luận

Cung tiền là chiếc chìa khóa quan trọng mở ra góc nhìn toàn cảnh về vĩ mô và dòng tiền chứng khoán. Việc nhận diện đúng chu kỳ bơm hay hút tiền của Ngân hàng Nhà nước giúp nhà đầu tư làm chủ cuộc chơi và bảo vệ tài sản.

Để cập nhật báo cáo vĩ mô định kỳ và nhận tư vấn từ chuyên gia, hãy mở tài khoản chứng khoán tại DSC để trải nghiệm dịch vụ Môi giới 1:1.